Bölgesel ve Küresel Sorunların Çözümünde Ülkemizin Rolü

1. Dış Politika Anlayışımız ve Temel İlkeler

Türkiye, hem kendi coğrafyasında hem de dünya genelinde huzur ve güvenliğin sağlanması amacıyla “girişimci ve insani dış politika” anlayışıyla hareket eder.

• Temel Amaç: Mazlumlara yardım etmek, çatışmalara barışçıl çözümler üretmek ve ara buluculuk yapmaktır.
• Dayandığı Değerler: Barış, yardımseverlik, empati, dayanışma, fedakârlık ve uluslararası hukuka saygı.
• Rehber İlke: “Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışı doğrultusunda dünya barışına katkı sağlanır.

2. Ülkemizin Faaliyet Alanları (Sınıflandırma Tablosu)

Faaliyet Alanı	Türkiye’nin Üstlendiği Rol ve Çalışmalar
Ara Buluculuk ve Barış	Rusya-Ukrayna Savaşı (Tahıl Anlaşması), Gazze ateşkes süreci, Etiyopya-Somali, Sudan-BAE, Bosna Hersek ve Filipinler’deki krizlerde ara buluculuk.
İnsani Yardım	TİKA, AFAD ve Türk Kızılayı aracılığıyla gıda, sağlık, barınma, eğitim ve altyapı destekleri sunulması (Gazze, Suriye, Yemen, Arakan, Afrika).
Göç ve Mülteciler	Geçici koruma altındaki sığınmacılara kucak açılması; eğitim, sağlık ve barınma desteği verilmesi; Ahıska Türklerinin iskânı.
Küresel İklim Krizi	COP31 Dönem Başkanlığı, Yeşil Dönüşüm Vizyonu, 2053 Sıfır Emisyon Hedefi ve uluslararası iş birliği çağrıları.
Kültürel İş Birliği	Ortak Türk Alfabesi çalışması, komşu ülkelerle kültürel/sanatsal etkinlikler ve eğitim kurumları açılması.

3. Ülkemizin Çözüm Sunduğu Küresel ve Bölgesel Konular

A. Küresel Gıda Krizi ve Ara Buluculuk

• İstanbul Tahıl Anlaşması: Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Karadeniz’deki tahıl koridorunu açmak için Türkiye ara buluculuk yapmış, tarafları İstanbul’da buluşturarak koordinasyon merkezi kurmuş ve küresel gıda krizini önlemiştir.

B. İnsani Yardımlar ve Kalkınma Desteği

• Türkiye, beş kıtada yürüttüğü çalışmalarla millî gelirine oranla dünyanın en cömert ülkesi konumundadır.
• Gazze Yardımları: Türk Kızılayı öncülüğünde gönderilen “İyilik Gemileri” (21. İyilik Gemisi 3.300 ton yardım taşıdı) ile toplam yardım miktarı 110 bin tona ulaşmıştır.
• Kuzey Makedonya: Üsküp’te Uluslararası Kalkandelen Maarif Okulu (1.200 öğrenci kapasiteli) ile eğitim desteği verilmektedir.
• Karabağ (Azerbaycan): TİKA iş birliğiyle Ağdam ve Zengilan bölgelerinde modüler prefabrik hastanelerin donanımı sağlanmıştır.
• Somali: 2015’ten itibaren hizmet veren tam teşekküllü Eğitim ve Araştırma Hastanesi kurulmuş ve sağlık personeli eğitilmiştir.
• Kolombiya: Bogota’da mobil kütüphane projesiyle Türk yazarların İspanyolca eserleri 5.000 kişiye ulaştırılmıştır.

C. Göç ve Mülteci Yönetimi

• Türkiye, kriz dönemlerinde güvenli bir liman olmuş; Suriyeliler başta olmak üzere milyonlarca sığınmacıya kucak açmıştır (26 Kasım 2025 itibarıyla ülkemizdeki yasal yabancı sayısı 3.611.218’dir).
• Göç süreci güvenlik merkezli değil; insan hakları, aile bütünlüğü ve toplumsal uyum çerçevesinde yönetilir.
• Ahıska Türkleri: Bitlis’te TOKİ tarafından inşa edilen konutlarla soydaşlarımızın iskânı, eğitimi, sağlığı ve istihdamı desteklenmektedir.

Ç. Küresel İklim Krizi ile Mücadele

• Hedefler: Türkiye, iklim kriziyle mücadelede “Yeşil Dönüşüm Vizyonu” ve “2053 Sıfır Emisyon Hedefi” doğrultusunda hareket etmektedir.
• Uluslararası Etkinlik: Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) dönem başkanlığını üstlenerek doğayla uyumlu yaşam ve küresel iş birliği çağrısında bulunmaktadır.

D. Kara Sınır Komşularıyla Kültürel İş Birliği

• Ermenistan: Türk ve Ermeni millî futbol takımları resmî maçlar yapmıştır.
• Yunanistan: 2024 yılında Türk ve Yunan sanatçılar ortaklaşa “Romeo ve Juliet” tiyatro oyununu sahpelemiştir.
• Türk Devletleri Teşkilatı: Türk dünyasında birlik sağlamak amacıyla 34 harften oluşan “Ortak Türk Alfabesi” kabul edilmiştir.

Türkiye; tarafsız duruşu, vicdani sorumluluk anlayışı, insani yardımları ve diplomatik ara buluculuk rolüyle bölgesel ve küresel barışın, istikrarın ve refahın en önemli teminatlarından biridir.

Türkiye’nin Jeopolitik Konumu ve Dış Politikası Sayfa 72

Ülkemizin Girişimci ve İnsani Dış Politikası (Sayfa 75)

Türkiye Gazze’ye Yardımda İlk Sırada (Sayfa 76)

---

Faydalı olması dileğimle…
Sosyal Bilgiler Öğretmeni Necati YALÇIN
07.11.2026

7.sınıf sosyal bilgiler bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolü türkiyenin küresel sorunlardaki çözümleri nelerdir türkiyenin bölgesel ve küresel barışa katkıları nelerdir küresel iklim krizi ve türkiye insani yardımlar türkiyenin dış politika anlayışı türkiye ve iklim değişikliği ahıska türkleri Türkiye’nin Jeopolitik Konumu ve Dış Politikası Ülkemizin Girişimci ve İnsani Dış Politikası Türkiye Gazze’ye Yardımda İlk Sırada