5.Öğrenme Alanı: Hayatımızdaki Ekonomi6.SınıfSosyal Bilgiler
Ülkemizin Kaynakları ve Ekonomik Faaliyetleri (Konu Özeti)
Ülkemizin Kaynakları ve Ekonomik Faaliyetleri
Ülkemiz; toprak, su, orman ve maden bakımından oldukça zengin doğal kaynaklara sahiptir. Bu kaynaklar, üzerinde yapılan çeşitli ekonomik faaliyetlerle ülke ekonomisine büyük katkı sağlar.
1. Toprak Kaynaklarımız ve Tarım
Toprak, hem vatanımızın temelidir hem de üzerinde birçok ekonomik faaliyetin yapıldığı ana kaynaktır. Topraklarımızdan tarım ile beraber hayvancılık, ormancılık, sanayi gibi alanlarda da yararlanırız. Toprak çeşitliliğimizin fazla olması ve farklı iklim tiplerinin görülmesi, yetiştirdiğimiz tarımsal ürün çeşitliliğini artırmıştır.
- Tarımsal Ürünler ve Sanayi:
- Antalya: Turunçgiller yetiştirilir (Meyve suyu sanayisi)
- Tekirdağ: Ayçiçeği üretilir (Bitkisel yağ sanayisi)
- Konya: Tahıl ve şeker pancarı yetiştirilir (Gıda sanayisi)
- Aydın: İncir ve üzüm ticari amaçla üretilir.
- Rize: Çay (Gıda sanayisi)
- Şanlıurfa ve Adana: Pamuk (Tekstil sanayisi) üretimi yapılır.
- Toprağa Dayalı Sanayi: Kütahya’da seramik ve porselen, Çorum’da tuğla ve kiremit üretilir.
- Hayvancılık: Erzurum-Kars Platosu’ndaki çayırlarda büyükbaş hayvancılık (Et Kombinası ve Mandıra); Ordu, Hakkari, Rize’de arıcılık faaliyeti gelişmiştir.
2. Su Kaynaklarımız ve Ekonomi
Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz; akarsu, göl ve yer altı suları açısından zengindir.
- Turizm: Akdeniz ve Ege kıyılarında (Antalya, İzmir) yaz turizmi; Denizli’de sıcak sularla sağlık turizmi yapılır.
- Enerji ve Sulama: Çoruh Nehri (Yusufeli Barajı) gibi akarsulardan hidroelektrik enerji üretilir. Denizli’de (Sarayköy) Jeotermal enerji elektrik üretiminde ve ısınmada kullanılır. GAP projesi ile tarım alanları sulanır.
- Balıkçılık: Karadeniz’de açık deniz balıkçılığı, Muğla’da ise kültür balıkçılığı yaygındır.
- Ulaşım: İstanbul ve Çanakkale Boğazları deniz ticaretinde kullanılır. Van Gölü’nde feribot taşımacılığı yapılır.
- Spor: Artvin-Çoruh Nehri’nde ve Antalya-Manavgat Çayı üzerinde rafting sporu yapılır.
Çoruh Nehri, akış hızı ve derinliği elverişli olmasından dolayı dünyada rafting sporunun en ideal yapıldığı ikinci nehirdir.
3. Orman Kaynaklarımız
Ormanlarımız ülke yüzölçümünün yaklaşık %28’ini kaplar ve çoğunlukla kıyı bölgelerindedir.
- Sanayi: Bursa, İstanbul ve Kayseri’de mobilyacılık; Muğla (Dalaman)’da kâğıt; Kastamonu’da kereste ve parke üretimi yapılır.
- Arıcılık: Giresun ve Artvin’deki “bal ormanlarında” arıcılık (kestane balı) yapılır.
- Turizm: Milli parklar turizme katkı sağlar.
- Kozmetik: Muğla’da sığla yağı (kozmetik)
- Doğa: Ormanlar sel ve erozyonu önler.
- Diğer Ürünler: Yozgat’ta yapraklardan yem üretilir.
4. Maden Kaynaklarımız
Türkiye, maden çeşitliliği bakımından dünyada 10. sırada yer alır. 90 çeşit madenden 77’si ülkemizde bulunur.
Bazı Madenlerimiz ve Çıkarıldığı Yerler:
 |  |  |
| Ülkemiz dünya rezervinin %73’üne sahiptir. Kütahya, Eskişehir, Balıkesir, Bursa’da çıkarılır. Cam, seramik, roket yakıtı, temizlik ve tarım alanlarında kullanılır. | Hekimhan (Malatya), Divriği (Sivas), Edremit-Ayvalık (Balıkesir), Simav (Kütahya), Torbalı (İzmir) | Küre Dağları (Kastamonu), Maden (Elazığ), Murgul (Artvin) Elektrik-elektronik sanayisinde kullanılır |
 |  |  |
| Guleman (Elazığ) Fethiye (Muğla) Otomotiv, uçak, gemi sanayisinde kullanılır. | Antalya ve Konya’da çıkarılır. Boksit alüminyumun hammaddesidir. | Ülkemizde sadece Zonguldak’ta çıkarılır. Yüksek ısı verdiği için demir-çelik sanayisinde demirin ve çeliğin eritilmesinde kullanılır. |
 |  |  |
| Afyonkarahisar İnşaat, dekorasyon gibi alanlarda kullanılır. | Erzurum Süs eşyası yapımında kullanılır | Tuz Gölü Gıda sanayisinde kullanılır |
 |  |
| Batman (Raman ve Garzan) Adıyaman Diyarbakır Şırnak (Gabar Dağı) | Soma (Manisa) Tunçbilek, Seyitömer, Tavşanlı (Kütahya) Elbistan (Kahramanmaraş) Yatağan (Muğla) Elektirik üretiminde ve evlerde ısınmada kullanılır. |
SORU – CEVAP
Örneklerden hareketle toprak, su, orman ve madenlere dayalı ekonomik faaliyetleri ve bu faaliyetlere yönelik örnekleri ilgili kısımlara yazınız.
|
Doğal Kaynak
|
Ekonomik Faaliyet
|
Yapıldığı İl / Bölge
|
|
Toprak
|
Ham maddesi toprak olan seramik ve porselen üretimi.
|
Kütahya ve çevresi.
|
|
Toprak
|
Çayırlara dayalı büyükbaş hayvancılık.
|
Erzurum-Kars Platosu.
|
|
Toprak
|
Yetiştirilen pamuğun tekstil sanayisinde kullanılması.
|
Adana.
|
|
Toprak
|
Ayçiçeği yetiştirilerek bitkisel yağ sanayisinde kullanılması.
|
Tekirdağ ve çevresi.
|
|
Su
|
Sıcak su (termal) kaynaklarıyla sağlık turizmi ve ev/sera ısıtması.
|
Denizli.
|
|
Su
|
Boğazlar üzerinden deniz ticareti ve ulaşım yapılması.
|
İstanbul ve Çanakkale boğazları.
|
|
Su
|
Barajlar kurularak sudan hidroelektrik enerji üretilmesi.
|
Çoruh Nehri (Yusufeli Barajı).
|
|
Su
|
Deniz kıyılarında yaz turizmi yapılması.
|
İzmir, Akdeniz ve Ege kıyıları.
|
|
Orman
|
Orman ürünlerinin mobilya sanayisinde kullanılması.
|
Bursa.
|
|
Orman
|
Ağaçlardan kâğıt üretimi yapılması.
|
Muğla (Dalaman).
|
|
Orman
|
Ağaçların parke ve kereste sanayisinde kullanılması.
|
Kastamonu.
|
|
Orman
|
Ormanlardaki çiçeklerden kestane ve kestane balı üretimi (Arıcılık).
|
Artvin.
|
|
Maden
|
Taş kömürü çıkarılarak enerji üretilmesi.
|
Zonguldak.
|
|
Maden
|
Bor madeninin çıkarılıp cam, bilişim ve roket yakıtı üretiminde kullanılması.
|
Kütahya, Eskişehir, Balıkesir ve Bursa.
|
|
Maden
|
Petrol çıkarılarak ülkemizin yakıt ihtiyacının karşılanması.
|
Batman ve Şırnak (Gabar Dağı).
|
|
Maden
|
Mermer çıkarılarak inşaat ve heykelcilik alanında kullanılması.
|
Afyonkarahisar.
|
Faydalı olması dileğimle…
Sosyal Bilgiler Öğretmeni Necati YALÇIN
15.04.2026
| 6.sınıf sosyal bilgiler ülkemizin kaynakları ve ekonomik faaliyetleri konu özeti Ülkemizin doğal kaynakları Toprağa dayalı ekonomik faaliyetler Türkiye su kaynakları ve ekonomik faaliyetler Ormanlarımıza dayalı ekonomik faaliyetler Türkiyede çıkarılan madenler toprağa dayalı ekonomik faaliyetler nelerdir, suya dayalı ekonomik faaliyetler nelerdir, ormana dayalı ekonomik faaliyetler nelerdir ve madenlere dayalı ekonomik faaliyetler nelerdir |
